Villa ya da site yaptıracak olanların ruhsat aşamasında sıkça karşılaştığı sorulardan biri şudur: peyzaj projesi zorunlu mu? Kısa cevap: her yapı için değil, ama belediyenin imar yönetmeliğinde belirlenen ölçek ve kullanım türlerinde evet. Uzun cevap, eşiğin ve içeriğin ilçeden ilçeye değişmesidir. Bu yazıda kuralın nereden geldiğini, Ankara'da nasıl uygulandığını, projeyi kimin çizebileceğini ve içinde nelerin bulunması gerektiğini anlatıyoruz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin gereklilik için ruhsat başvurusu yapacağınız ilçe belediyesinin imar müdürlüğü esastır.
Zorunluluk Nereden Geliyor?
Yapı ruhsatı için istenen projeler Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde sayılır: mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleri temel settir. Peyzaj projesi bu temel setin parçası değildir; ancak aynı yönetmelik büyükşehir ve ilçe belediyelerine kendi imar yönetmeliklerinde ek düzenleme yapma yetkisi tanır. Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği ve ilçe uygulamaları, belirli parsel büyüklüğü, toplu konut, site, ticari ve turizm tesisleri gibi kullanımlarda ruhsat ekinde peyzaj projesi isteyebilir. Ayrıca imar planı notlarında parsel için ağaçlandırma ya da yeşil alan oranı şartı varsa, bu şartın sağlandığını gösteren peyzaj projesi fiilen zorunlu hale gelir.
Kaç Metrekarede Peyzaj Projesi İstenir?
Tek bir ulusal eşik yoktur. Uygulamada belediyeler genellikle şu ölçütlere bakar: parsel büyüklüğü (bin ya da iki bin metrekare gibi eşikler ilçeye göre değişir), bağımsız bölüm sayısı (site ve toplu konut niteliği), kullanım türü (otel, AVM, sanayi, eğitim ve sağlık tesisleri) ve imar planı notlarındaki yeşil alan şartları. Gölbaşı, Çankaya ve Yenimahalle gibi ilçelerde villa parsellerinde tek konut için çoğu zaman istenmezken, aynı ilçede villa sitesi ölçeğine çıkıldığında istenebilir. Bu yüzden başvurudan önce ilgili belediyenin imar müdürlüğünden yazılı ya da sözlü teyit almak, projeyi gereksiz yere çizdirmemek ya da eksik dosyayla başvurmamak için en güvenli yoldur.
Peyzaj Projesini Kim Çizebilir?
Ruhsat eki peyzaj projesi, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası'na kayıtlı bir peyzaj mimarı tarafından hazırlanır ve müellif olarak imzalanır; belediye genellikle oda sicil durum belgesi ister. Projenin bedeli için oda tarafından her yıl yayımlanan asgari ücret tarifesi esas alınır; arama motorlarında sık sorulan peyzaj projesi en az bedel hesabı bu tarifeye dayanır. Asaf Atelier bünyesinde mimar, iç mimar ve peyzaj mimarı aynı projede çalıştığı için villa proje ve ruhsat dosyasıyla peyzaj projesini birlikte hazırlıyoruz.
Peyzaj Projesinde Neler Olur?
Belediyeye sunulan bir peyzaj projesi tipik olarak şunları içerir: vaziyet planına işlenmiş peyzaj planı, kotlu plan ve kesitler, bitkilendirme planı ve bitki listesi (tür, boy, adet), sert zemin ve malzeme planı, sulama ve drenaj şeması, gerekiyorsa aydınlatma planı, yeşil alan ve geçirimli yüzey hesabı, mevcut ağaç envanteri ve korunacak ağaçlar. Uygulama projesi düzeyinde detay, ruhsat projesine göre daha kapsamlıdır; ruhsat için yeterli olan çizim, sahada uygulama için çoğu zaman yetmez. Site ölçeğinde bu projeyi nasıl kurguladığımızı site ve toplu konut peyzaj tasarımı sayfasında anlatıyoruz.
Zorunlu Olmasa da Neden Çizdirmeli?
Ruhsat istemese bile peyzaj projesi üç nedenle değerlidir. Birincisi maliyet kontrolü: metrajlı bir proje olmadan alınan uygulama teklifleri karşılaştırılamaz. İkincisi altyapı koordinasyonu: inşaat aşamasında sulama, drenaj ve aydınlatma hatlarının nereden geçeceği bilinirse sonradan kırma ve yeniden yapma olmaz. Üçüncüsü iskân ve satış: düzenli bir peyzaj projesi, yapı kullanma izni aşamasında ve satışta güven verir. Arsa analizi aşamasında imar plan notlarını okuyup peyzaj şartını baştan görmek, projenin hem ruhsat hem bütçe tarafını rahatlatır.
Ruhsat Projesi ile Uygulama Projesi Farkı
Ruhsat eki peyzaj projesi, belediyenin istediği asgari bilgiyi taşır: yeşil alan oranı, bitki listesi, sert zemin ve geçirimli yüzey hesabı. Uygulama projesi ise sahada çalışan ekibin ihtiyaç duyduğu her detayı içerir: kotlu plan ve kesitler, sulama hattı çapları ve bölgeleri, aydınlatma devreleri, sert zemin alt katman detayları, bitki dikim çukuru ölçüleri ve metraj tablosu. Ruhsat projesiyle uygulama yaptırmaya kalkmak, sahada sürekli karar değiştirmek ve maliyetin kontrolden çıkması demektir. İdeal sıra, ruhsat projesini uygulama projesinin sadeleştirilmiş bir çıktısı olarak üretmektir; böylece belediyeye sunulan ile sahada yapılan aynı proje olur.
Sık Yapılan Hatalar
- Peyzaj projesinin mimari vaziyet planıyla uyumsuz olması; kotlar, giriş ve otopark yerleşimi tutmayınca belediye iade eder.
- Mevcut ağaç envanterinin çıkarılmaması; korunması gereken ağaçlar kesilirse hem cezai yaptırım hem proje revizyonu gerekir.
- Geçirimli yüzey ve yeşil alan hesabının plan notundaki oranı sağlamaması.
- Proje müellifinin oda sicil durum belgesinin dosyaya eklenmemesi.
- Sulama ve drenaj altyapısının inşaat aşamasında bırakılmaması; sonradan bahçe kazılır.
Ankara'da Pratik Yol Haritası
- İmar durumu belgesini ve plan notlarını alın; yeşil alan, ağaçlandırma ya da peyzaj şartı olup olmadığına bakın.
- İlçe belediyesi imar müdürlüğüne parsel büyüklüğü ve kullanım türüyle birlikte peyzaj projesi istenip istenmediğini sorun.
- İsteniyorsa oda kayıtlı bir peyzaj mimarıyla ruhsat formatında proje hazırlatın; mimari projeyle aynı vaziyet planı üzerinden çalışılsın.
- İstenmiyorsa bile uygulama düzeyinde bir peyzaj projesi çizdirip teklifleri buna göre alın.
Süreci baştan sona bizim yürütmemizi isterseniz Ankara peyzaj tasarımı ve uygulama sayfamızdan keşif talep edebilirsiniz.
Peyzaj Projesi Ne Kadar Sürer, Süreç Nasıl İşler?
Keşif ve mevcut ağaç envanteriyle başlanır; mimari vaziyet planı ve kotlu ölçüm alınır. Konsept bir ila iki haftada hazırlanır, onay sonrası ruhsat formatındaki proje ve gerekiyorsa sulama ve aydınlatma paftaları bir ila iki haftada tamamlanır. Belediye incelemesi ilçeye göre değişir; eksiksiz dosyada revizyon istenmediği sürece mimari ruhsat süreciyle paralel yürür. Toplamda dört ila altı haftalık bir takvim gerçekçidir. Uygulama projesi düzeyine geçilecekse metraj ve keşif özeti bu aşamada eklenir; böylece teklif alma ve ruhsat aynı dosyadan ilerler.
Sık Sorulan Sorular
Müstakil villa için peyzaj projesi zorunlu mu?
Tek konutluk villa parsellerinde çoğu ilçede istenmez; ancak parsel büyükse ya da plan notunda yeşil alan şartı varsa istenebilir. Belediyeyle teyit edin.
Peyzaj projesi olmadan iskân alınır mı?
Ruhsat ekinde peyzaj projesi varsa, iskân aşamasında projeye uygun uygulama denetlenebilir. Ruhsatta istenmemişse iskân için ayrıca aranmaz.
Peyzaj projesi çizim fiyatı ne kadar?
Oda tarifesi ve proje kapsamına göre değişir; piyasa aralıklarını Ankara peyzaj fiyatları yazımızda paylaştık.